Το κράτος δικαίου εναντίον των δυνάμεων της τάξης

UNAFRAID: Despite 700+ arrests on the Brooklyn Bridge on Oct. 1, crowds surged in the following days. PHOTO: Adrian Kinloch
AΤΡΟΜΗΤΟΙ: Παρά τις 700 συλλήψεις στη γέφυρα του Μπρούκλιν την 1η Οκτωβρίου, το πλήθος συγκεντρώθηκε ξανά την επόμενη μέρα. Φωτό: Adrian Kinloch

 

Το Occupy Wall Street, υιοθετώντας ένα τολμηρό στυλ ειρηνικής διαμαρτυρίας, έχει συγκρουστεί σταθερά με την εμμονή της αστυνομίας της Νέας Υόρκης για τη διατήρηση της τάξης. Το αποτέλεσμα είναι εκατοντάδες εν πολλοίς περιττές συλλήψεις και σημαντική παραβίαση των βασικών δικαιωμάτων της συνάθροισης και της ελευθερίας του λόγου.

Πριν τις μαζικές διαδηλώσεις στη σύνοδο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Σιάτλ (1999), η αστυνόμευση των διαδηλώσεων στις ΗΠΑ ήταν μια ήσυχη υπόθεση, πέρα από μεμονωμένα ξεσπάσματα αστυνομικής αυθαιρεσίας. Μετά το Σιάτλ, οι κατά τόπους αστυνομίες άρχισαν να επανεξετάζουν τις μεθόδους αντιμετώπισης των ολοένα και μεγαλύτερων και πιο μαχητικών διαδηλώσεων, και κυρίως το πώς διαχειρίζονται τις όλο και πιο συχνές, μεγάλες, συντονισμένες ακτιβιστικές δράσεις. Χωρίς να ανησυχούν ιδιαίτερα για τις πολιτικές ελευθερίες, οι αστυνομικές δυνάμεις τείνουν να επιλέγουν ανάμεσα σε δύο προσεγγίσεις, υιοθετώντας κάποιες φορές στοιχεία και από τις δύο.

Η πρώτη είναι η στρατηγική καταστολή των ακτιβιστικών κινημάτων. Αρχίζοντας με την επιθετική αντίδραση της αστυνομίας του Μαϊάμι στις διαδηλώσεις εναντίον της Αμερικανικής Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου (FTAA, Free Trade Area of the Americas) το 2003, οι κατά τόπους αστυνομίες κατέφυγαν στη χρήση μέσων παρακολούθησης και προβοκατόρων και στην αρνητική προβολή των επικείμενων κινητοποιήσεων, σε συνδυασμό με τη μαζική παρουσία δυνάμεων, τη χρήση «λιγότερο θανατηφόρων» όπλων και τον περιορισμό των αδειών για την πραγματοποίηση διαδηλώσεων, με τη δημιουργία μεταξύ άλλων ειδικών, απομονωμένων «χώρων διαμαρτυρίας».

Παρόμοια προβλήματα προέκυψαν το 2004, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στη Νέα Υόρκη. Δεν δόθηκε άδεια για τη χρήση του Σέντραλ Παρκ και άλλων παραδοσιακών τόπων πολιτικής διαμαρτυρίας, ενώ  στις ειρηνικές διαδηλώσεις που είχαν άδεια χρησιμοποιήθηκαν εκτένως  οδοφράγματα, και πάνω από χίλιοι άνθρωποι συνελλήφθησαν προληπτικά, με κατηγορίες που αργότερα ο Εισαγγελέας του Μανχάταν απέσυρε στο σύνολό τους.

Η άλλη προσέγγιση είναι η απόπειρα μικροχειρισμού των διαδηλώσεων με τέτοιον τρόπο ώστε η πολιτική διαμαρτυρία να μετατρέπεται σε μια στενά ελεγχόμενη και αποκαρδιωτική εμπειρία. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση μεγάλου αριθμού αστυνομικών, με τον περιορισμό της πρόσβασης στο χώρο της διαδήλωσης μόνο μέσα από στενές διόδους, με το «μάντρωμα» και τη διαίρεση του πλήθους με οδοφράγματα, με τους αυστηρούς περιορισμούς στις άδειες που δίνονται για πορείες και την πραγματοποίηση πολλών συλλήψεων, όπου κάποιες φορές χρησιμοποιείται υπερβολική βία ακόμα και για ασήμαντα παραπτώματα.

Αυτή η τακτική χρησιμοποιείται συχνά στη Νέα Υόρκη, η οποία διαθέτει ένα σχεδόν απεριόριστο αριθμό αστυνομικών (πάνω από 30.000) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο του πλήθους. Στις διαδηλώσεις του Occupy Wall Street έχουμε δει την αστυνομία να αντιδρά με χονδροειδώς δυσανάλογο τρόπο απέναντι σε ειρηνικούς διαδηλωτές που υποπίπτουν σε ελάσσονες παραβάσεις, όπως η χρήση ντουντούκας, το γράψιμο στο πεζοδρόμιο με κιμωλία, η διάσχιση της Γέφυρας του Μπρούκλιν από το οδόστρωμα,  ο σχηματισμός ουράς σε μια τράπεζα για να κλείσουν μαζικά τους λογαριασμούς τους και η παραμονή σε δημόσιο πάρκο πέραν των ωρών λειτουργίας.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι μια ποινικοποίηση της πολιτικής διαμαρτυρίας που ελάχιστα εξυπηρετεί το αγαθό της ασφάλειας των πολιτών. Το σημαντικό εδώ είναι ότι ενώ κάποιες διαμαρτυρίες ήταν παράνομες και διατάραξαν την τάξη, ο χαρακτήρας τους ήταν συστηματικά μη βίαιος. Προκύπτει έτσι το ερώτημα αν ο αυστηρός και πολυδάπανος έλεγχος των διαδηλώσεων συνιστά αδικαιολόγητο περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης πέρα από κάθε νόμιμο δημόσιο συμφέρον.


του Alex S. Vitale

Αυτό το άρθρο είναι επίσης διαθέσιμο σε: Αγγλικα, Ισπανικα, Πορτογαλικα, Τουρκικα

Περίπου ο συντάκτης:

. Follow him on Twitter / Facebook.